วันที่ 7 กรกฎาคม 2569 ณ หอประชุมศรีอยุธยา หอวชิราวุธานุสรณ์ สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร นายประภัสร์ ภู่เจริญ นายกเทศมนตรีเมืองลำพูน ร่วมพิธีเปิดงานล้านนาในศตวรรษแห่งการเปลี่ยนผ่าน (Lanna : A Century transition ) และร่วมพิธีมอบรางวัลสถาปัตยกรรม 100 ปี ทรงคุณค่าแห่งเมือง จัดโดย สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ ในกำกับดูแล ของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน)
.
โดยได้รับเกียรติจาก พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึก ยุคล เสด็จไปทรงเป็นประธานในพิธีเปิดงาน พร้อมประทานเกียรติบัตรให้กับอาคารสถาปัตยกรรมจำนวน 9 ราย ของภาคเหนือ ซึ่งพิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน Lamphun Community Museum ได้รับรางวัล สถาปัตยกรรม 100 ปี ทรงคุณค่าแห่งเมือง เพื่อเป็นการเชิดชูประวัติศาสตร์ คุณค่าทางสถาปัตยกรรม และการเป็นตัวแทนเรื่องราวการเปลี่ยนผ่านของเมืองในรอบ 100 ปี เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่า ของประเทศ พัฒนาเป็นฐานข้อมูลออนไลน์และเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงแหล่งเรียนรู้ อันเป็นการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต การอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมและการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากทุนทางวัฒนธรรมของพื้นที่
.
สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ ในกำกับดูแล ของสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) ได้ดำเนินโครงการพัฒนาฐานข้อมูลสถาปัตยกรรม 100 ปี ภาคเหนือ สู่การสร้างสรรค์ การท่องเที่ยวเชิงแหล่งเรียนรู้ ประจำปี 2569 ได้มีการสำรวจและรวบรวมข้อมูลสถาปัตยกรรมอายุ 100 ปี ใน 9 จังหวัดภาคเหนือ จำนวนกว่า 500 แห่ง ซึ่งมีสถาปัตยกรรมจำนวน 9 แห่ง ได้รับการพิจารณาคัดเลือกให้เป็นตัวแทนของแต่ละจังหวัด และได้รับรางวัลสถาปัตยกรรม 100 ปี ทรงคุณค่าแห่งเมือง สถาปัตยกรรมของจังหวัดลำพูน ที่ได้รับการพิจารณาคัดเลือกในครั้งนี้ คือ พิพิธภัณฑ์ชุมชนเมืองลำพูน หรือคุ้มเจ้าราชสัมพันธ์วงษ์ เคยเป็นเรือนพักอาศัยของเจ้าราชสัมพันธ์วงศ์ กับเจ้าหญิงส่องหล้า สัมพันธวงษ์ และบุตรธิดา สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2455 ลักษณะสถาปัตยกรรมของตัวอาคาร ซึ่งเป็นเรือนสรไน (เรือนที่มีการประดับบริเวณยอดแหลมที่ปลายหน้าจั่วหลังคาด้วยแท่งไม้กลมกลึง ส่วนปลายยอดจำหลักเป็นเม็ดน้ำค้างคล้ายปากปี่) หลังคาจั่วผสมปั้นหยา
.
ปัจจุบันเทศบาลเมืองลำพูนได้เช่าอาคารคุ้มเจ้าราชสัมพันธวงษ์ เพื่อจัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงประวัติศาสตร์ ประเพณี และวิถีชีวิตของชาวลำพูนกว่า 100 ปี ผ่านภาพถ่ายในอดีต โรงละคร ห้องเรียนตู้ไปรษณีย์ เครื่องเขียน และสินค้าเก่าที่หาชมได้ยาก รวมถึงเป็นศูนย์การเรียนรู้เมืองแห่งโคม (แสงแห่งศรัทธา) เป็นสถานที่ที่อยู่ในเขตพื้นที่อนุรักษ์เมืองเก่าที่ควรอนุรักษ์สภาพทางสถาปัตยกรรมที่ก่อสร้างในอดีตและมีความสวยงามเป็นเอกลักษณ์ เพื่อการฟื้นฟูคุ้มเจ้าราชสัมพันธวงษ์ และอนุรักษ์สภาพทางสถาปัตยกรรมท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป
…………………………………………………………………………………………………………………………
